Artemizjon w Efezie

Świątynia Artemidy w Efezie była dla starożytnych jednym z siedmiu cudów świata. Znana pod nazwą Artemizjonu, zbudowana była przez króla Lidii Krezusa w VI wieku p.n.e. i stanowiła największą ozdobę Efezu w Azji Mniejszej (obecnie Turcja). Ukończenie budowli zajęło 120 lat.

Ogromny (ok. 110x55 m) i pięknie wykonany, typ jońskiego dipterosu oparty na 127 kolumnach (tylu było fundatorów - władców i miast). Składał się z wewnętrznego sanktuarium oraz przedsionka (podwójny rząd kolumn o wys. 20 m i 3 m średnicy biegł wzdłuż zewnętrznych murów). W środku stał potężny posąg Artemidy, w 356 roku p.n.e. spalony przez szalonego, żądnego sławy szewca Herostrata. Odbudowany w 2 poł. IV w. p.n.e.. Ponownie zniszczony w czasie inwazji Gotów w 262 roku n.e. i już nie odbudowany.

W roku 1869 ekspedycja zorganizowana przez British Museum odkryła miejsce, gdzie znajdowała się świątynia. Niektóre elementy wystroju efeskiego Artemizjonu można obecnie obejrzeć w tym muzeum w Londynie. . Posąg kultowy Artemidy Efejskiej znany jest z kopii rzymskich, oryginalna statua wykonana była ze złota, kości słoniowej, srebra i czarnego kamienia.

Płaskorzeźba z kolumny Artemizjonu, z kolekcji British Museum